Buitenland

Ex-gevangene Guantanamo sleept VS voor rechter

Een ex-gevangene van Guantanamo sleept de Verenigde Staten voor de rechter. De Syrische man werd een jaar geleden vrijgelaten en zoekt nu een vergoeding voor de onmenselijke behandeling die hij naar eigen zeggen negen jaar heeft moeten doorstaan.

Abdul Rahim Abdul Razak al Janko (32) mocht de gevangenis een jaar geleden verlaten nadat hij een rechtszaak had gewonnen. De Amerikaanse overheid was er nochtans van overtuigd dat de man betrokken was bij al-Qaida in Afghanistan. Janko besluit nu de Amerikaanse staat voor de rechter te slepen. Hij vervolgt de verantwoordelijken die voor de presidenten George W. Bush en Barack Obama werkten. Ook Robert Gates en Donald Rumsfeld staan op zijn lijstje.

De beklaagden worden beschuldigd van zijn folteringen en van het verbreken van de verdragen van Genève. "De Verenigde Staten zijn verantwoordelijk voor de inbreuk op de mensenrechten waaronder hij geleden heeft", laat de advocaat van de man weten. De Amerikaanse Justitie zal in de rechtbank een uitspraak doen. Het Pentagon was niet beschikbaar voor commentaar.

Spion
Janko woonde in de Verenigde Arabische Emiraten toen hij in 1999 een familieruzie kreeg. Hij vertrok naar Afghanistan en hoopte dat mensenrechtengroeperingen hem naar Europa zouden brengen. Hij viel echter in handen van de taliban, die hem een spion noemden. Hij werd opgesloten en gefolterd in 2000 nadat hij onder druk bekende dat hij als spion voor de VS en Israël werkte. Hij kreeg zijn vrijheid even terug toen de Amerikaanse troepen in 2001 het gezag in Afghanistan omver stootten.

Folteringen
Maar in januari 2002 werd Janko beschuldigd banden te hebben met al-Qaida. De Amerikanen hadden een video van de man gevonden. Na kort gevangenschap in Kandahar werd Janko naar Guantanamo gebracht. Daar werd hij naar eigen zeggen gefolterd: er werd op hem geürineerd, hij werd extreem lang wakker gehouden en er werd geweld gebruikt bij ondervragingen. Volgens de aanklacht heeft hij in die negen jaar zeventien keer geprobeerd zelfmoord te plegen.

President Barack Obama beloofde bij zijn inauguratie om Guantanamo te sluiten, maar het Witte Huis krijgt veel weerstand van Republikeinen in het Congres die vinden dat Guantanamo nog steeds de meest geschikte plek is om vermoedelijke terroristen op te sluiten en te vervolgen. (gb)