Turkije

Spanning loopt hoog op: Erdogan beschuldigt Merkel van "nazipraktijken"

2 Angela Merkel. ©Photo News

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan beschuldigt na Nederland nu ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel zelf van "nazipraktijken". Erdogan blijft kwaad omdat Duitsland meetings verbiedt van Turkse politici die campagne willen voeren naar aanleiding van het grondwettelijk referendum van 16 april.

"U neemt uw toevlucht tot nazipraktijken", wierp Erdogan Merkel voor de voeten tijdens een toespraak die op de Turkse televisie uitgezonden werd. "Tegen wie? Tegen mijn Turkse broeders in Duitsland en hun ministers." Merkel reageerde in een gezamenlijk communiqué met de Franse president François Hollande dat "vergelijkingen met het nationaal-socialisme en andere beledigingen van Duitsland en andere staten onaanvaardbaar zijn".

De spanningen lopen hoog op. De woordvoerder van Erdogan verklaarde vanmorgen op CNN Türk dat Turkije opnieuw ministers naar Duitsland zal sturen om campagne te voeren voor het referendum dat de president meer macht moet geven.

Erdogan-aanhangers begroeten een Turkse regeringsdelegatie in Kelsterbach eerder deze maand. ©AFP

De aankondiging van een nieuwe campagnepoging in Duitsland voor het referendum op 16 april zet de verhouding tussen beide landen verder op scherp. Zowel Duitsland als Nederland hebben deze maand Turkse bewindslieden belet campagne te voeren. Dat heeft in Ankara geleid tot tirades tegen de beide landen. In Duitsland wonen naar schatting 1,4 miljoen burgers van Turkse komaf die stemrecht in Turkije hebben. In Nederland circa 245.000.

Erdogan wil de macht naar zich toetrekken door het huidige politieke bestel af te schaffen. Het omstreden referendum gaat over de invoering van een presidentieel stelsel. Erdogan leidt het land al sinds 2003, maar is sinds 2014 geen premier meer maar president. Dat is volgens de wet een ceremoniële functie. Erdogan wil dat de president straks ook formeel de grote leider wordt. Het premierschap vervalt dan.

Share

'Turkije heeft meerdere pogingen gedaan om ons ervan te overtuigen dat Fethullah Gülen verantwoordelijk is voor de mislukte staatsgreep vorige zomer, maar de pogingen zijn tevergeefs'

Bruno Kahl, hoofd BND

Ankara reageerde op uitspraken die het hoofd van de Duitse inlichtingendienst (BND) Bruno Kahl dit weekend deed in Der Spiegel. Kahl verklaarde dat wat Duitsland betreft de geestelijke Fethullah Gülen niet achter de mislukte staatsgreep in Turkije in juli vorig jaar zit. 

"Turkije heeft meerdere pogingen gedaan om ons ervan te overtuigen dat Fethullah Gülen verantwoordelijk is voor de mislukte staatsgreep vorige zomer, maar de pogingen zijn tevergeefs", zei Kahl in het interview. Volgens Turkije is dit het bewijs dat Duitsland het netwerk van de in de VS woonachtige Gulen steunt, volgens Erdogan een terroristische organisatie. Duizenden vermeende gülenisten zijn sinds afgelopen zomer in het land opgepakt of ontslagen.

Bedreigingen en sabotage

Ondertussen zeggen oppositiepartijen die tegen het uitbreiden van Edogans macht in Turkije zijn, dat ze te maken hebben met bedreigingen, geweld, geen zendtijd op televisie en zelfs sabotage. Ze klagen dat ze sinds het uitroepen van de noodtoestand in Turkije na de mislukte staatsgreep, moeite hebben om hun boodschap naar buiten te krijgen.

"Mensen die een nee-stem prediken, hebben te maken met serieuze obstakels", zegt Utku Cakirozer, een voormalig journalist die nu wetten maakt voor de oppositiepartij CHP en evenwel kritisch is op het niet toelaten van Turkse ministers in Duitsland en Nederland. "De temperatuur van onze democratie is beneden nul en moet dringend omhoog." Volgens hem domineren Erdogan en leden van de regering de media, met twee speeches per dag op alle kanalen. Alles lijkt in het teken van een ja-stem te staan.

Ibrahim Kalin, Erdogans woordvoerder, ontkent dit en zegt dat het de oppositie vrij staat om campagne te voeren. Volgens hem lijkt het alleen maar zo dat het ja-kamp meer campagne voert, en trekken "de campagnebijeenkomsten van de president nou eenmaal meer mensen".

Uit de peilingen blijkt dat het nog alle kanten op kan; de mensen die nog geen mening hebben gevormd zullen bepalend zijn. De CHP meldt dat er intussen al honderd incidenten zijn tegen het nee-kamp, van fysieke aanvallen en doodsbedreigingen tot arrestaties door de politie.

Sinan Ogan voert campagne tegen de wetswijziging die Erdogan meer macht moet geven. Tijdens een speech die hij deze maand gaf op een universiteit in Istanbul, werd hij van het podium geduwd door een man. "Het is of de elektriciteit die uitvalt, of de zaal die lastminute niet beschikbaar is, of je wordt onderbroken" vertelt hij aan The Associated Press. "En als je dan ergens spreekt, wordt het nergens uitgezonden."

Erdogan, die Nederland en Duitsland Nazi's en fascisten noemde, heeft gezegd dat tegenstanders van de wetswijziging terroristen en coupplegers zijn. "Daarom geloof ik dat mijn burgers, mijn broeders, ja zullen gaan stemmen".