asbestproces

Veroordeling Eternit bevestigd, maar schadevergoeding drastisch verlaagd

1 Archiefbeeld: Een foto van Françoise Jonckheere tijdens een protestactie. ©Photo News

Het Brusselse hof van beroep heeft vandaag de veroordeling bevestigd van het bedrijf Eternit. Het hof is van oordeel dat het bedrijf al sinds de jaren zeventig wist dat asbest zwaar kankerverwekkend was en niet de nodige veiligheidsmaatregelen heeft genomen om de gezondheid van haar werknemers en omwonenden te beschermen. De schadevergoeding die de familie van Françoise Jonckheere krijgt, is wel drastisch verminderd, maar de familie reageert toch tevreden.

De echtgenoot van Françoise Jockheere werkte zijn gehele leven voor Eternit in Kapelle-op-den-Bos, waar het gezin ook woonde, en overleed in 1987 aan longvlieskanker. Toen Françoise in 2000 dezelfde ziekte kreeg, besloot ze Eternit te dagvaarden. Enkele maanden later overleed ze, maar haar vijf zonen zetten het geding verder. Twee van hen bezweken in 2003 en 2009 ook aan dezelfde vorm van kanker.

Net zoals voor de Brusselse rechtbank van eerste aanleg betwistte de verdediging van Eternit ook voor het hof van beroep nooit dat de ziekte van Françoise Jonckheere veroorzaakt was door haar blootstelling aan asbest, maar voerde ze aan dat het bedrijf geen enkele fout te verwijten viel. Volgens Eternit waren de gevaren van asbest immers lang niet zo duidelijk. Bovendien was de vordering van de familie Jonckheere verjaard, aldus nog het bedrijf.

"Het hof van beroep heeft geoordeeld dat de vordering niet verjaard was", zegt meester Jan Fermon, de advocaat van de familie Jonckheere. "Volgens het hof moest Eternit bewijzen dat die vordering verjaard was maar doet het bedrijf dat niet."

Verantwoordelijk voor de ziekte

Share

'De schadevergoeding was nooit de kern van het debat, wel de verantwoordelijkheid van Eternit en die is duidelijk vastgesteld'

Jan Fermon, de advocaat van de familie Jonckheere

Belangrijker is echter dat het hof ook van oordeel is dat Eternit wel degelijk verantwoordelijk is voor de ziekte van Françoise Jonckheere, aldus de advocaat. "Minstens sinds begin de jaren 70 wist of moest het bedrijf weten dat asbest ernstig kankerverwekkend was, omdat er op dat moment al een lange lijst wetenschappelijke publicaties over dat gevaar bestond. Het bedrijf heeft niet voldoende maatregelen genomen om dat gevaar in te dijken en zijn werknemers en omwonenden te beschermen."

De schadevergoeding die de familie Jonckheere krijgt, is wel teruggebracht van 250.000 tot 25.000 euro. "De eerste rechter had geoordeeld dat de vordering eigenlijk door de hele familie was ingesteld en de hele familie dus moest vergoed worden", zegt meester Fermon. "Volgens het hof is de vordering alleen ingesteld door Françoise Jonckheere en moet alleen zij dus een schadevergoeding krijgen. In ieder geval was dat nooit de kern van het debat, wel de verantwoordelijkheid van Eternit en die is duidelijk vastgesteld."

Tevreden

De familie van Françoise Jonckheere reageert tevreden op het arrest. "Na 111 jaar eindelijk gerechtigheid", zegt zoon Eric Jonckheere. "Wij hebben nooit gevraagd om dit te beleven, wij wilden alleen de omerta die rond het bedrijf en haar vestiging in Kapelle-op-den-Bos heerst, doorbreken. Het is nu aan de politiek en het bedrijf om in actie te komen."

Share

'Die immuniteit voor Eternit moet stoppen. België is het enige land in Europa waar een dergelijke regel bestaat'

Familie Françoise Jonckheere

Zo wil de familie Jonckheere dat de werking van het Asbestfonds aangepast wordt. Wie nu een vergoeding wil van dat fonds, moet afzien van gerechtelijke stappen. "Die immuniteit voor Eternit moet stoppen", klinkt het. "België is het enige land in Europa waar een dergelijke regel bestaat."

De Jonckheeres roepen de families achter Eternit ook op om een deel van hun immense fortuin af te staan en werk te maken van de sanering van alle besmette terreinen. "Al in 1948 kregen de kinderen en de kleinkinderen van die familie te horen dat ze in een bepaalde loods op het bedrijventerrein in Kapelle-op-den-Bos niet mochten komen, omdat de lucht daar veel te gevaarlijk was", gaat Eric Jonckheere verder. "Maar de werknemers moesten wel in die loods aan de slag gaan. Ook vandaag produceert Eternit nog steeds asbest in arme landen zoals Congo, India, Ecuador en Brazilië, in onveilige omstandigheden. Ook dat moet stoppen."

"Uitspraak analyseren"

Eternit zelf reageert nog niet inhoudelijk op het arrest. "We gaan de uitspraak nu lezen en analyseren."

"Eternit erkent en betreurt dat er ook door haar gebruik van asbest in het verleden, tot 1997, mensen zoals mevrouw Jonckheere zijn ziek geworden en overleden", schrijft Eternit in een persbericht. "Maar asbest is een maatschappelijk probleem dat Eternit overstijgt."

Asbestfonds

Share

'Met ons wetsvoorstel geven we elk asbestslachtoffer de kans een zaak aan te spannen, ook als ze al gebruik hebben gemaakt van het Asbestfonds'

N-VA-Kamerlid Valerie Van Peel

Volgens N-VA is het schrijnend dat de familie Jonckheere ondanks de vele slachtoffers in ons land tot op vandaag zo goed als alleen stond in haar juridische strijd, "maar gezien de wetgeving rond het Asbestfonds perfect te verklaren”, reageert N-VA-Kamerlid Valerie Van Peel in een persbericht. “Daar moet verandering in komen. Met ons wetsvoorstel geven we elk asbestslachtoffer de kans een zaak aan te spannen, ook als ze al gebruik hebben gemaakt van het Asbestfonds. De keuze tussen de twee, voorgeschoteld aan mensen op hun sterfbed, is immers niet minder dan immoreel. En ook de verjaringstermijn moet gezien de aard van de ziekte worden aangepast naar vijf jaar nadat de eerste symptomen opduiken."

Saneringen

Share

'De horizon voor een asbestvrij Vlaanderen in 2040 is veel te ruim. Schauvliege moet haar verantwoordelijkheid nemen'

Johan Danen (Groen)

Groen vraagt dan weer dat Vlaams minister Schauvliege een tandje bijsteekt in de asbestsaneringen op risicovolle locaties. Vlaams parlementslid Johan Danen (Groen) verwijst naar een OVAM-rapport uit 2013 waaruit blijkt dat er momenteel nog 3,7 miljoen ton asbesthoudend materiaal in omloop is in Vlaanderen. Het merendeel onder de vorm van dakbedekkingen in de buurt van woningen, scholen, jeugdlokalen, bedrijven en stallen. "De Vlaamse Overheid, bij monde van minister Schauvliege, heeft al enkele stappen in de goede richting gezet, maar de horizon voor een asbestvrij Vlaanderen in 2040 is veel te ruim. Schauvliege moet haar verantwoordelijkheid nemen en de sanering van asbest versnellen, zeker op locaties waar het blootstellingsrisico het hoogst is", vindt Danen.

Canvas-gezicht Thomas Vanderveken, die zijn vader verloor aan asbestkanker, volgde het proces op de voet. "We onderschatten asbest nog steeds schromelijk", zei hij daarover gisteren in De Afspraak. "Heel Vlaanderen zit vol asbest."

nieuws

zine