Getuigenis

Jongeren met dubbele nationaliteit slaan terug: "De verandering zal van ons komen, niet van politici"

Dounia, Duncan en Joachim getuigen

"Schaf de dubbele nationaliteit af", zo riep N-VA-Kamerfractieleider Peter De Roover eerder deze week op. Juridisch is dat niet uit te voeren, maar de toon is wel gezet. Drie jongeren met dubbele nationaliteit vertellen over de eenzame strijd die ze al hun hele leven moeten voeren.

"Ik denk dat de dubbele nationaliteit een grote vergissing is. Wat mij betreft moet het afgeschaft worden." Getekend: de Kamerfractieleider van de grootste partij van het land.

Intussen heeft Sarah Smeyers, De Roovers partijgenote, hem al teruggefloten: "Juridisch is dat niet uit te voeren. Want elk land heeft zijn eigen nationaliteitsregels". Ze heeft wel een andere oplossing klaar: "Wat we wel kunnen doen, is de nationaliteitswet in België verstrengen. We willen daaraan een burgerschapsexamen koppelen over onze waarden en normen, over de manier waarop we met elkaar omgaan."

Jongeren met dubbele nationaliteit wisten niet wat ze hoorden. Een 'examen' om te tonen dat je Belg bent? Ze zien het als het zoveelste opbod van rechts om te stigmatiseren. En dat doet pijn, want ze vechten al hun hele leven een eenzame strijd. De Belgisch-Marokkaanse Dounia Aerts (26), Belgisch-Surinaamse Duncan D’Hondt (30) en Belgisch-Nigeriaanse Joachim Badejoh (23) getuigen over leven in België met dubbele nationaliteit.

Joachim: "Toen ik klein was, wilde ik supergraag blank zijn. De gekleurden op school kon ik op één hand tellen."

Dounia: "Vanaf mijn zesde besefte ik dat ik anders was. Dat was de tijd van Barbie en ik wilde geen donkere, ‘andere’ haren, maar platinablonde lokken. Ik heb zelfs geprobeerd om mijn haar te bleken. Je wil zijn zoals je vriendinnetjes, je idolen."

Joachim: "Alle jongens op school hadden ‘piekjeshaar’, maar voor mij was dat natuurlijk minder praktisch. Ik heb toen mijn haar op allerlei manieren proberen te ontkrullen."

Share

'Je wordt in een vakje gedropt: de Belg versus de niet-helemaal-Belg'

Dounia

Dounia: "Op de lagere school ben ik gepest. Een meisje zei eens: 'Wat een lelijke taal spreek jij toch'. Tot mijn elfde wilde ik daardoor geen Marokkaans meer spreken. Dat is echt wel zonde, zo besef je nu achteraf."

Joachim: "Tegen mij zeiden ze 'kaka' of 'chocolade'. Het werd zo erg dat ik op een dag heb besloten om nooit nog chocolade te eten. Tot op vandaag doet de smaak me walgen."

Dounia: "Het contrast met mijn thuissituatie kon niet groter zijn. Mijn familie is gemengd, deels Belgisch, Marokkaans en Ghanees. Onze diversiteit zien wij als een troef. (...) Maar als kind besef je niet dat je meerdere nationaliteiten kan hebben. Dat je identiteit zoveel verschillende elementen kan tellen. Je wordt in een vakje gedropt: de Belg versus de niet-helemaal-Belg."

Duncan: "Gewoon kind zijn gaat niet."

Tot op het bot vernederd

Duncan D'Hondt. ©Sam Feys

Duncan: "Op een bepaald moment haalde ik slechte punten op school. Ik lag wat met mezelf in de knoop, zoals iedere tiener weleens overkomt. De reactie van leerkrachten: 'Duncan, jij bent een probleemjongere'. Bullshit. Ik was dat helemaal niet. Ik kon supergoed studeren, wat achteraf ook op de hogeschool is gebleken. Als ze verder dan mijn kleur hadden gekeken, wisten ze: 'Die jongen worstelt gewoon met zichzelf'."

Joachim: "Als een blanke jongen dat zou overkomen, zouden leraren denken: 'Die heeft problemen thuis. Zijn ouders zijn waarschijnlijk aan het scheiden. Laten we hem wat pamperen'."

Dounia: "Bij het CLB heerst de mentaliteit om kinderen met een migratieachtergrond naar het beroeps te sturen. Op den duur vallen begaafde kinderen ten prooi aan 'self-fulfilling prophecy'.
 Iedereen zegt dat ik dom ben, dus ik zal het dan wel zijn. Het systeem stampt er bij kinderen echt in dat ze nooit iets gaan bereiken. Dat maakt mij razend."

Share

'Het besef dat ik als Belg met dubbele nationaliteit me altijd dubbel zo hard ga moeten bewijzen, is nooit weggeëbd'

Joachim

Joachim: “In het derde middelbaar heb ik de klik gemaakt dat ik hard moest studeren. Op een bepaald moment was ik tweede van de klas. Toen ik dat op de speelplaats vertelde, lachten klasmaatjes mij uit: 'Jij, Joachim? Kom, doe niet belachelijk'. Ik vond dat verschrikkelijk. Vanaf dan dacht ik: 'Oké, jullie geloven mij niet. Bij het volgende rapport word ik eerste'. En bam, zo geschiedde. Maar het besef dat ik als Belg met dubbele nationaliteit me altijd dubbel zo hard ga moeten bewijzen, is nooit weggeëbd."

Dounia: "Op een bepaald punt in het middelbaar had ik het gehad. Ik haatte mijn Belgische 'kant' en alles wat met België te maken had. Het waren niet zozeer de leerlingen die racistisch waren, maar eerder de leerkrachten. Mensen die mij voor de rest van de klas tot op het bot hebben vernederd. Maar wat kan je daar als jonge tiener tegenin brengen? Niets."

Twee werelden

Joachim: "Ik heb een blanke en een gekleurde vriendengroep. Dat is zo gegroeid. Bij de gekleurden voel ik me wat meer op mijn gemak."

Duncan: "Mijn vriendenkring is heel gemixt. Europeanen, Aziaten, Zuid-Amerikanen: een bonte mengeling."

Share

'Ik ga meerdere keren per jaar naar Marokko en op sommige punten voel ik me daar gewoon meer thuis'

Dounia

Dounia: "Bij 'honderd procent' Belgische vrienden merk ik dat ik anders ben. Hun taalgebruik bijvoorbeeld. Mijn Marokkaanse moeder spreekt graag met superlatieven. Belgen niet. Zij vinden nooit iets 'keileuk', neen, ze zeggen dat 'het voor herhaling vatbaar is'." (lacht)

Duncan: "Mensen met een migratieachtergrond zijn opener. Als je onverwachts arriveert, is het van: 'Pak een bord en eet mee'. Bij een Belgische familie klinkt het veeleer: 'Jij hebt niet gereserveerd, dat gaat niet'. (...) Als Belg met dubbele nationaliteit moet je je echt kunnen navigeren in die twee werelden."

Dounia: "Soms is het moeilijk om daarmee om te gaan. Ik ga meerdere keren per jaar naar Marokko en op sommige punten voel ik me daar gewoon meer thuis. Die warmte, die intense familieband… Ik mis dat hier."

Joachim Badejoh. ©Sam Feys

Dounia: "Tijdens sollicitatiegesprekken kom ik altijd uit voor mijn talenkennis. Ik zeg ook dat ik Arabisch spreek. Misschien verkleint dat mijn jobkansen, maar ik ben trots op dat aspect van mijn identiteit."

Duncan: "Ik heb een typisch Belgische achternaam. Als mensen mijn cv lezen, denken ze altijd: 'Perfect'. Maar dan zit je te wachten op het sollicitatiegesprek en zie je de verbaasde blikken als iemand 'meneer D’Hondt' afroept en mij ziet. Ik maak me echter geen illusies: een Mohammed met een Marokkaanse achternaam heeft het nog tien keer harder te verduren. (...) Nu ik zelf leidinggevende ben, probeer ik mijn team hyperdivers samen te stellen. Ik heb de plicht om een voorbeeldfiguur te zijn."

Joachim: "Ik heb gekleurde rolmodellen in België gemist en daarom probeer ik er zelf een te zijn. Sociale media helpen me daar enorm in. Als blogger film ik mijn dagelijkse struggles en successen: dat inspireert jonge gasten."

Hyperambitieus

Share

'Ik ben hyperambitieus. Het is een rijkdom die ik in alles meeneem'

Dounia

Duncan: "Ik kijk positief naar de toekomst. Maar de verandering zal niet van boven- maar onderaf komen. Van ons, jongeren met goesting. Van politici moeten we dat niet verwachten."

Joachim: "Ook ik ben optimistisch. Oudere Belgen zijn nog heel wit, maar de jonge generatie is superdivers. Zij gaan allerlei topfuncties claimen in de politiek, media en het middenveld. Overal."

Dounia: "Als Marokkaanse moslima voel ik me in België geviseerd door politici. Met bekrompen statements als 'laten we de dubbele nationaliteit afschaffen' stuw je onze samenleving niet vooruit. Maar ook ik heb hoop. Onze generatie zal voor de ommekeer zorgen. (…) Ik ben hyperambitieus en trots op op mijn afkomst. Het is een rijkdom die ik in alles meeneem." 

Lees ook: Wat zou mijn dochtertje Lily minder Belg maken dan u, mevrouw Smeyers?

Duncan D'Hondt, Dounia Aerts en Joachim Badejoh. ©Sam Feys