Hadden de actievoerders maar even nagedacht

Elf onderzoekers legden gisteren in een opiniestuk uit waarom ze in Wetteren de kant kozen van de activisten. Marc Van Montagu en Geert Angenon hebben een repliek klaar. Van Montagu is de grondlegger van de plantenbiotechnologie. Begin de jaren tachtig ontdekte de emeritus professor aan de Universiteit Gent hoe planten genetisch gemodificeerd kunnen worden. Professor Angenon is hoofddocent plantengenetica aan de Vrije Universiteit Brussel, en woordvoerder van de actie Save Our Science, die afgelopen zondag in Wetteren plaatsvond ter verdediging van het recht op vrij onderzoek.

 De FLM-activisten slagen er niet in om enige nuance aan de dag te leggen als het over biotechnologie gaat. Iedereen die een pipet hanteert is een radertje in het grote biotechcomplot om de voedselproductie te monopoliseren en de kleine boer dood te knijpen. Komaan zeg  

De activisten van de Field Liberation Movement (FLM) die gisteren in deze krant de vernietiging van het aardappelveld probeerden te verdedigen, begonnen met te zeggen "geen uitspraak te doen over de gebruikte actievorm". Zo is het gemakkelijk. Eerst geweld gebruiken en dan claimen dat dit "voer is voor andere discussies". Voor ons mag iedereen een eigen mening hebben over invitrofertilisatie, genetische modificatie, deeltjesfysica of welk onderzoek dan ook. Maar een wetenschappelijk experiment met geweld vernietigen omdat je het er niet eens mee bent, dat is er mijlenver over. De FLM-actie van zondag was pure intimidatie, erop gericht om dergelijk onderzoek in de toekomst onmogelijk te maken. FLM beweert bovendien geweldloos actie te hebben gevoerd, terwijl ze kinderen hebben ingezet als schild tegen de politie. Zijn dit de mensen die de wereld gaan redden?

Absurd

De FLM-activisten slagen er in hun opiniestuk bovendien niet in om enige nuance aan de dag te leggen als het over biotechnologie gaat. Alle biotechonderzoekers, of ze nu werken aan universiteiten, in grote of kleine bedrijven, of ze zoeken naar planten bestand tegen droogte of ziektes, dat heeft allemaal geen belang: iedereen die een pipet hanteert is een radertje in het grote biotechcomplot om de voedselproductie te monopoliseren en de kleine boer dood te knijpen. Komaan zeg. Dit is even absurd als beweren dat elke scheikundige onderzoeker mee verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van chemische wapens. Hadden de actievoerders zich wat beter geïnformeerd, dan hadden ze geweten dat de ontwikkeling van de aardappelen in de veldproef verloopt in samenwerking met heel wat kleine spelers, waaronder de coöperatieve Nederlandse pootgoedbedrijven (de boeren zelf dus). Ook landbouworganisaties Boerenbond en ABS hebben hun steun voor de veldproef al uitgesproken.

Een ander argument van de FLM-activisten is dat de huidige landbouwpraktijk ecologisch onhoudbaar is omdat die afhankelijk is van fossiele brandstoffen en een zware impact heeft op het milieu. Ook hierbij hebben ze zich van vijand vergist. Veel van het biotechonderzoek in Vlaanderen, inclusief dat van de veldproef in Wetteren, is er net op gericht het gebruik van chemische pesticiden te verminderen en zo bij te dragen tot een meer duurzame landbouw.

Ten slotte verwijten de activisten de wetenschappers roekeloos gedrag door het uitvoeren van veldproeven met ggo's. Waarop is die claim gebaseerd? Zeker niet op de eigenschappen van de planten in de veldproef. De ggo-aardappelen die in Wetteren getest worden, bevatten verschillende resistentiegenen afkomstig uit wilde aardappels. Die beschermen de planten tegen de aardappelplaag. De praktijk om resistentiegenen uit verwante wilde soorten te introduceren in cultuurgewassen is al eeuwenoud. Bij klassieke veredeling worden die eigenschappen voornamelijk via kruisingen in gewassen geïntroduceerd. De aardappelvariëteiten bionica en toluca, die zondag door FLM als alternatief naar voren werden geschoven, zijn daar een voorbeeld van. Een van de belangrijke verschillen tussen de klassiek veredelde en genetisch gemodificeerde planten is dat het met genetische modificatie veel sneller en preciezer gaat, en dat de ingebouwde weerstand in dit geval sterker is. Klassieke kruising verloopt traag en introduceert naast het gewenste gen ook een heel pak andere genen in het gewas.

Slaap gerust
Denk even na: wat draagt het minst risico voor mens en milieu? Een aardappel met goed gekarakteriseerde resistentiegenen (de ggo-versie) of een aardappel met dezelfde genen erin en daarnaast nog een hoop andere genen waar we totaal niets van weten (bionica en toluca bijvoorbeeld)? Als je geen gevaren ziet in het gebruik van de bionica- en tolucavariëteiten, slaap dan op beide oren wat betreft de GM-aardappel.