Bjorn Larsen, de schaduw van Geert Wilders

6 ©Snaphanen

De Nederlandse politicus Geert Wilders trok de afgelopen jaren de hele wereld over om te waarschuwen voor de islam. In zijn kielzog reist bijna altijd ene Bjorn Larsen. De Canadese zakenman is als fondswerver en organisator doorgedrongen tot de inner circle van Wilders, maar niemand lijkt te weten wie hij is. Journalist Frank Hendrickx van de Nederlandse krant Algemeen Dagblad ging naar hem op zoek. Ex-VB'er Bart Debie: "Ik heb het op de man af gevraagd: Werkt u voor een buitenlandse inlichtingendienst?"

Foto's van het bezoek van Geert Wilders in februari aan Australië, waar hij sprak in Melbourne en Sydney. ©AFP

Hij is de schaduw van Geert Wilders. Een 'background person', zoals hij zichzelf noemt. Zijn kleding is onopvallend, zijn stem zacht, zijn woorden vaak formalistisch. In de spaarzame officiële documenten die er over hem bestaan, wordt hij opgevoerd als een Canadees geboren in Noorwegen op 3 mei 1950. Zijn naam: Bjorn Larsen (soms ook met ö of ø geschreven).

Dat hij is doorgedrongen tot de inner circle van Wilders staat vast. In bijna elk land waar de PVV-leider komt, duikt ook de heer Larsen op. Hij presenteert zich in andere landen als de scheduler van Wilders, de planner. In mails aan geestverwanten noemt hij zich representative of Geert Wilders International Freedom Alliance (een afgevaardigde van Geert Wilders alliantie van internationale vrijheid, red.).

Wie is de man achter het zendingswerk van Wilders in steden als Jeruzalem, New York, Washington, Kopenhagen, Londen, Toronto, Los Angeles, Philadelphia, Delray Beach, Sydney, Perth en Melbourne? Zelfs mensen die hem talloze keren hebben ontmoet, weten amper iets van de zelfbenoemde ceo van softwarebedrijf Lean Industries. De één ziet een rijke zakenman die strijdt tegen de oprukkende islam. De ander beschouwt hem als een mogelijke oplichter die fondsen van Wilders in zijn zak steekt. Weer een ander heeft sterke vermoedens dat een inlichtingendienst achter Larsen schuilgaat.

©AFP
Bart Debie (ex-VB). ©BELGA

Ook Wilders heeft volgens een bron die destijds betrokken was bij de reizen twijfels over zijn fellow traveller (medereiziger). De PVV-leider zou zelfs bij de Nederlandse inlichtingendienst AIVD hebben gevraagd om een onderzoek naar de Noorse Canadees (de AIVD wil dat noch bevestigen noch ontkennen). Toch blijft de zakenman ook daarna de schaduw van Wilders - dit jaar nog tijdens een trip naar Australië.

De spaarzame sporen die Bjorn Larsen achterlaat beginnen in Brussel en eindigen in een klein reisbureautje in Toronto.

Bart Debie
Opeens is hij er. Ergens in 2007 komt Bjorn Larsen aanwaaien in de Brussel, zo herinnert Bart Debie zich. De voormalige rechterhand van Vlaams Belang-leider Filip Dewinter haalt de Canadees af van Brussels Airport. De gast uit Toronto heeft grote plannen voor een internationale anti-islamconferentie. Een halfjaar eerder heeft Larsen dat op kleine schaal al gedaan in Denemarken, waar hij contact heeft met Lars Hedegaard, een omstreden, Deense anti-islampublicist.

Debie helpt Larsen bij de organisatie van de conferentie met de pakkende naam Counter Jihad Resistance (bestrijd de ondergrondse jihad). Er zijn bijna tachtig mensen uit veertien verschillende landen. "Larsen betaalde alles", herinnert ex-politiecommissaris Debie zich. "Tickets, verblijf, alles. Hij huurde een heel hotel in Brussel af. 'Weet u wel hoeveel dat kost?' vroeg ik hem nog. Maar geld speelde geen rol. Ik moest beveiligers inhuren en koosjer koks regelen, omdat er ook joodse gasten kwamen. Ik had vanaf het begin wantrouwen. Welke Canadese zakenman komt naar Europa om dit als hobby te doen?"

Paul Beliën

Eén van de sprekers op de door Larsen georganiseerde conferentie is Paul Beliën, destijds het brein achter de anti-islamsite Brussels Journal en tegenwoordig medewerker van Geert Wilders. Volgens Debie had Beliën (echtgenoot van VB-politica Alexandra Colen, nvdr) vanaf het begin nauwe banden met de Canadees. "Ik heb Larsen vaak bij hem moeten afzetten."

De fascinatie voor de Canadese zakenman is gebleven bij Debie, ook al heeft hij inmiddels het Vlaams Belang de rug toegekeerd. Debie maakte eerder dit jaar zelf bekend dat hij als informant werkte voor de Staatsveiligheid. "Ik heb altijd gedacht dat Larsen voor een Amerikaanse inlichtingendienst werkte die in de war on terror (oorlog tegen het terrorisme) hier de angst voor de islam probeerde op te voeren. Ik heb hem dat ooit ook op de man af gevraagd: 'U bent toch zeker geen zakenman? Werkt u voor een inlichtingendienst?'. Hij reageerde daar niet op en keek gewoon voor zich uit."

Den Haag
Wilders is niet aanwezig bij de conferentie in Brussel. De PVV-leider is op dat moment druk met zijn film Fitna, die in maart 2008 verschijnt. Kort na Fitna volgt de eerste ontmoeting met Larsen, aldus de bron die destijds nauw betrokken was bij de internationale contacten.

Bij de PVV worden er in eerste instantie weinig vragen gesteld over Larsen. De partij verkeert net als het Vlaams Belang in een isolement en bovendien komt Wilders door Fitna juridisch onder vuur te liggen. Hij wordt beschuldigd van haatzaaien en kan alle hulp van buitenaf gebruiken. Larsen gaat aan de slag met het organiseren van internationale reizen en fondswerving.

Het is het begin van een reislustige periode. In juni 2008 maken Wilders en de Canadese zakenman hun eerste gemeenschappelijke trip naar Kopenhagen. In september 2008 is Larsen aanwezig bij een bezoek van Wilders aan Washington en New York. In november organiseert hij een reis naar Londen. In december 2008 gaat Larsen net als Wilders naar Jeruzalem.

©GETTY
©EPA

Een maand later, januari 2009, krijgt de zakenman een officiële status binnen de anti-islambeweging. Hij richt de International Free Press Society (IFPS) op en zal zich vaak als vertegenwoordiger van die organisatie presenteren. Zowel Larsen als Beliën komen in het bestuur. Geert Wilders zit volgens de site in de raad van advies, net als de arabist Hans Jansen, al zegt die van niks te weten. 'Ik sta voor raadselen. Bjorn Larsen? Nooit van gehoord.'

Larsen lijkt er vooral op gericht gelijkgestemden uit de hele wereld bij elkaar te brengen. In 2009 komen er ook serieuze toenaderingspogingen op gang tussen Dewinter en Wilders. De geheime gesprekken vinden plaats in de woning van Paul Beliën in het Kempense Kasterlee. Door de intocht van gepantserde auto's en bodyguards van Wilders weet het halve dorp van de bijeenkomst. "Zoiets valt nogal op", herinnert burgemeester Ward Kennes zich.

De ontmoetingen in Kasterlee blijken achteraf van groot belang. Als Wilders daar een pact had gesloten met het Vlaams Belang was het Nederlandse christen-democratische CDA later waarschijnlijk niet met de PVV in zee zijn gegaan. Maar tot grote teleurstelling van Dewinter breekt Wilders na twee gesprekken de onderhandelingen af. Een jaar later zit Wilders als gedoogpartner van Rutte I (de gestrande Nederlandse regering waarin premier Mark Rutte van de liberale VVD een coalitie aanging met CDA en gedoogsteun kreeg van de PVV, nvdr)  in het centrum van de macht.

Amerika
Larsen blijft nauw betrokken bij de internationale plannen van Wilders. De ceo van Lean Industries verschijnt geregeld in Den Haag. Toch wordt de Canadees binnen de PVV met enig wantrouwen bekeken. Anders dan in Brussel smijt Larsen in Nederland niet met geld. "Geert moest aanvankelijk zijn reizen zelfs uit eigen zak betalen", zegt de bron die destijds betrokken was bij de trips. "Dan zat hij met zijn airmileskaartje op internet tickets te zoeken. Hij vond het al lang leuk dat hij naar Amerika kon."

De fondswerving door Larsen begint na verloop van tijd vragen op te roepen. Bij bijeenkomsten in de VS gaan er envelopjes met geld rond, maar niemand van de PVV weet uiteindelijk hoeveel er wordt opgehaald. Als Larsen eens in de zoveel tijd geld overmaakt, valt het bedrag vaak tegen.

"Meestal ging het om een storting van zo'n 5.000 dollar", aldus de bron. "Meer niet. Het is nooit duidelijk geworden wat Larsen nou precies motiveerde, maar hij regelde alles. Voor het programma moesten we steeds contact met hem opnemen. Toch vertrouwde Wilders hem ook niet helemaal. Het was een heel stoffige man, altijd in dezelfde soort kleren, met die snor van hem... We wisten niks van hem. Ik dacht aan een aan lager wal geraakte zakenman. Maar als iemand zegt CIA, zou me dat ook niks verbazen."

Twijfels
Ondanks de twijfels gaat de samenwerking gewoon door. Het duurt niet lang of Larsen werkt mee aan nóg grotere plannen om Wilders internationaal op de kaart te zetten. Tijdens een bijeenkomst met Wilders in het Novotel in Den Haag in 2010 ontstaat de Geert Wilders International Freedom Alliance (IFA). De PVV-leider hoopt met die club internationale coalities te sluiten om te "knokken voor de vrijheid en tegen de islam".

Er komt een logo en een website, maar verder blijft het stil rond de organisatie, al kondigt Wilders een halfjaar later in De Telegraaf aan dat de club in 2011 "echt heel groot" moet worden. Larsen werkt daar aan. Zo is er een mail terug te vinden waarin hij als 'vertegenwoordiger van de Geert Wilders International Freedom Alliance' gelijkgestemden benadert in Australië. In die mail stelt hij ook in vijf andere landen bezig te zijn.

In Brussel is Larsen dan langzaam van de radar verdwenen. De zakenman communiceerde altijd via Skype onder de naam Flyboy, maar na de aanslagen van Anders Breivik in Noorwegen houdt dat opeens op. Informant Debie krijgt hem nooit meer te spreken.

In die tijd verschijnen er ook berichten over de banden tussen Israël en de anti-islambeweging in Europa. Het weekblad Der Spiegel spreekt van The Likud Connection. De conservatieve krachten in Israël zouden partijen als de PVV, Front National, Vlaams Belang en de Oostenrijkse FPÖ steeds meer zien als bondgenoten, ook omdat linkse partijen in Europa zich tot afgrijzen van Likud tegen Israël keren. In één van zijn spaarzame inhoudelijke bijdragen op internet toont Larsen zich uitgesproken over Israël. "Het overleven van Israël is existentieel, de basis voor vrijheid versus slavernij."

Larsen blijkt ook niet van de aardbodem verdwenen, zoals Debie in februari van dit jaar zegt in De Morgen, waarin hij ook voor het eerst zijn grote twijfels uit over de 'duistere rol' van Larsen. Een paar dagen na het verschijnen van het artikel arriveert Wilders in Australië. En wie reist er mee?

Bjorn Larsen.

Toronto
Lean Industries, het bedrijf van Larsen, is een raadsel. De telefoon wordt ondanks veelvuldige pogingen nooit opgenomen. Mails blijven onbeantwoord, net als voicemailberichten. Alle nummers van Larsen die te vinden zijn in officiële documenten leiden naar hetzelfde antwoordapparaat.

Via Facebook of LinkedIn houdt Larsen zich onbereikbaar. De International Free Press Society beantwoordt verzoeken om contact niet. Iemand van het anti-islamtijdschrift Dispatch International, waar Larsen directeur is, reageert één keer kort op een bericht op Facebook. En laat daarna niets meer van zich horen.

Bij nader onderzoek blijkt dat Lean Industries bij de Canadese Kamer van Koophandel onder een ander adres staat ingeschreven dan op de website vermeldt: 2823 Bathurst Street. Dat is midden in de joodse wijk van Toronto. Het kantoor is een onooglijk, bakstenen pandje van twee verdiepingen. De hoofdgebruiker is een reisbureau met de naam Tic Toc Tours. Er hangt op het raam een poster van Israël met groot het woord Shalom en reclame voor de Israëlische luchtvaartmaatschappij El Al (dat valt te zien op de satellietbeelden van Google Maps). Tic Toc Tours is een reisbureau zonder website. Als eigenaar staat ene Israël Reichman opgegeven.

De vrouw die de telefoon opneemt, blijkt niet erg spraakzaam.

- Ik ben op zoek naar Bjorn Larsen. Kent u Lean Industries?
Stilte. 'Ja.'
- Kent u Bjorn Larsen?
'Ja.'
- Kan ik hem spreken?
'Nee.'
- Kunt u een boodschap doorgeven aan de heer Bjorn Larsen?
'Nee. Dat kan ik niet doen.'

Dan wordt de hoorn op de haak gegooid. Zo roept de naam Larsen wel vaker oorverdovend zwijgen op. Paul Beliën reageert niet op vragen per e-mail, sms en voicemail. Geert Wilders heeft geen behoefte om commentaar te geven.

Een paar dagen later neemt een andere persoon bij Tic Toc Tours de telefoon op. Ze belooft Larsen te vragen om terug te bellen.

Hij doet het niet.