Biografie Herman Van Rompuy

1

Hoe minder Herman Van Rompuy op een topfunctie aast, hoe groter de kans dat hij ze in de wacht sleept. Dat lijkt de rode draad doorheen de opmerkelijke fin de carrière van de 62-jarige christendemocraat. Met zijn verkiezing tot vaste voorzitter van de Europese Raad zet Van Rompuy alvast de kroon op het werk.

Herman Van Rompuy werd op 31 oktober 1947 geboren in Etterbeek als zoon van economieprofessor Vic Van Rompuy. Na zijn Grieks-Latijnse opleiding aan het Brusselse Sint-Jan Berchmanscollege studeerde hij in de woelige jaren zestig rechten en economie aan de Katholieke Universiteit Leuven.
 
Zijn beroepscarrière begon Van Rompuy in 1972 op de studiedienst van de Nationale Bank. Een jaar later lanceerde hij ook zijn politieke loopbaan als nationaal ondervoorzitter van de CVP-jongeren. Die kreeg in 1975 een nieuwe impuls toen hij aan de slag ging als adviseur van premier Leo Tindemans. Na diens val zou Van Rompuy tot 1980 dezelfde functie bekleden bij minister van Financiën Gaston Geens.

Spreekbuis rechtervleugel CVP
In de jaren tachtig verstevigde Van Rompuy zijn positie binnen de CVP-cenakels. Nadat hij in 1978 was toegetreden tot het nationaal bureau was hij vanaf 1982 systematisch betrokken bij de onderhandelingen over de regeringen van premier Wilfried Martens. Intussen stond hij ook aan het hoofd van het studiecentrum CEPESS.
Van Rompuy, die als vertrouweling van Tindemans aangeschreven stond, maakte in die periode opgang als één van de voornaamste spreekbuizen van de rechtervleugel van de partij. Hem werd een grote carrière voorspeld en dat bleek in 1988 toen hij na een kort intermezzo als staatssecretaris voor Financiën en kmo's nationaal voorzitter van CVP werd.

Minister van Begroting
In 1992 werd Van Rompuy herkozen, maar een jaar later moest hij aan de slag in de regering van Jean-Luc Dehaene om Mieke Offeciers op te volgen als minister van Begroting. Van Rompuy was ook vicepremier en kwam in beeld als opvolger van Dehaene toen die uitzicht kreeg op het voorzitterschap van de Europese Commissie. Van Rompuy claimde toen al geen interesse te hebben in de job.
 
De vraag stelde zich uiteindelijk niet, omdat een veto van de Britse premier John Major Dehaene de weg naar Europa versperde.
Maar ook als vicepremier maakte Van Rompuy een sterke beurt.

Tandem met Dehaene
Ondanks hun uiteenlopende ideologische achtergrond vormde hij met Dehaene jarenlang een tandem die erin slaagde het Belgische begrotingstekort sterk terug te dringen. Dat werk van lange adem bezorgde ons land eind jaren negentig een felbegeerd ticket voor de euro.
 
Toen de dioxinecrisis de christendemocraten naar de oppositiebanken verdreef, verdween Van Rompuy uit the picture. De partij maakte werk van vernieuwing en voor oudgedienden als Van Rompuy, die in 2004 tot minister van Staat werd benoemd, leek geen eersterangsrol meer weggelegd.

Koninklijk verkenner
In 2007 tekende hij na de verkiezingsoverwinning van CD&V echter weer present bij de onderhandelingen over een nieuwe regering en na het eerste ontslag van Yves Leterme als formateur werd hij eind augustus koninklijk verkenner.
 
Zowat iedereen verwachtte dat Van Rompuy tot de regering van Leterme zou toetreden, maar de Brabander verkoos het Kamervoorzitterschap. Toen Leterme eind vorig jaar over Fortis struikelde, werd Van Rompuy genoemd als één van de schaarse staatslieden die bekwaam werden geacht om de meerderheid door de storm te loodsen. Van Rompuy herhaalde opnieuw dat hij er geen zin in had, maar onder druk van de omstandigheden - Dehaene liet de kelk aan zich voorbij gaan en hij bleef als enige kandidaat over - belandde hij toch in de Wetstraat 16.

Rustige vastheid
Onder Van Rompuy keerde de rust in de regering terug. Terwijl zijn politieke rivalen hem een gebrek aan dadendrang toedichtten, focuste de premier zelf met "rustige vastheid" op vijf werven. Op drie ervan boekte hij een resultaat. Er is een akkoord over asiel en migratie, er staat een budgettair meerjarenplan op papier en de knopen rond de kerncentrales zijn doorgehakt. De splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en de staatshervorming zou hij volgend jaar proberen aanpakken.

Zoeken naar consensus
Zover is het dus niet gekomen. Hoewel Van Rompuy in de communautaire dossiers geen zichtbare vooruitgang boekte, wordt hij door zijn Europese collega's aanzien als de discrete en omzichtige bruggenbouwer die het woelige België stabiliseerde. En discreet en omzichtig zoeken naar een consensus is precies één van de belangrijkste opdrachten van de vaste voorzitter van de Europese Raad.
 
Eveneens in zijn voordeel pleit dat Van Rompuy zich in het verleden nauwelijks liet opmerken met bevlogen Europese speeches en tijdens zijn korte passage als premier geen brokken maakte op het Europese toneel. Toen zijn naam opgang maakte, focuste de pers vooral op zijn gebrek aan internationale bekendheid en liefde voor haiku's. De Britse pers probeerde vergeefs het vermeende eurofederalisme van Van Rompuy en diens weerstand tegen een Turkse toetreding aan te vallen.

Zelfrelativering
Van Rompuy koketteert graag met zijn sterk ontwikkeld gevoel voor zelfrelativering en verregaande staat van onthechting. Ook als premier liet Van Rompuy tussen de bedrijven door meermaals uitschijnen dat hij zijn verblijf in de 16 eerder als een opdracht dan een voorrecht zag. Misschien hebben de Europese goden zijn gebeden aanhoord.
 
De CD&V'er uit Sint-Genesius-Rode wordt ook geroemd om zijn gevoel voor humor en grote culturele bagage. Dat bleek donderdag nogmaals tijdens zijn (voorlopig) laatste passage in de Kamer, waar hij toepasselijk citeerde uit een gedicht van Adriaan Roland Holst: "Ik vraag geen oogst. Ik heb geen schuren. Ik sta in uwen dienst zonder bezit. Maar ik ben rijk in dit: Dat ik den ploeg van uw woord mag besturen". (belga/mvdb)