''Yperiet zou beter nieuwporiet heten''

''Nieuwpoort was het eerste slachtoffer van mosterdgas. En dus moet de naam gewijzigd worden van yperiet naar nieuwporiet.'' Dat wil het Nieuwpoorts duo Bert Gunst en Kristof Jacobs. ''Wie wil nu graag een vreselijk oorlogswapen claimen?'', reageert Iepers burgemeester Jan Durnez.

 
Mosterdgas werd op 10 juli 1917 in Nieuwpoort voor het eerst ingezet, niet op 12 juli in Ieper
Bert Gunst en Jan Durnez

West-Vlaanderen staat aan de vooravond van '100 jaar Groote Oorlog', en dus is de slag om de oorlogstoerist begonnen. Twee Nieuwpoortenaren staan op de barricaden om de naam van het gruwelijke mosterdgas uit de Eerste Wereldoorlog op te eisen. Yperiet moet 'nieuwporiet' worden, vinden zij. "Mosterdgas werd vanaf 1917 zowat overal ingezet aan het Westfront. Het gifgas kreeg de naam yperiet omdat het voor het eerst zou zijn gebruikt in de nacht van 12 op 13 juli 1917 tussen Wieltje, Hooge, Potijze en Sint-Jan bij Ieper", zegt Bert Gunst, Nieuwpoorts schepen van Toerisme (CD&V). "Maar wij twijfelden al een tijdje over de juistheid van deze feiten en dus ook de naam yperiet."

Kritiek
Het duo begon te graven en vond bewijs dat het gifgas al op 10 juli 1917 in Nieuwpoort werd ingezet. "Namelijk tijdens een grote Duitse aanval tegen de Britse troepen op het Britse bruggenhoofd ten noordoosten van de IJzermonding. De aanval droeg de codenaam 'Strandfest'", legt Kristof Jacobs uit. "Het eerste sluitende bewijs vonden we in een boek: The Australian Imperial Force in France 1917, Appendix 2 - The 2nd Tunneling Company in the Affair at Nieuwport, van de Australische geschiedschrijver C.E.W. Bean. Maar een met de hand geschreven dagboek van de Australische '36th Heavy Artillery Group' zorgde voor een doorbraak."

De twee willen nu dat de naam van het gifgas wordt herbekeken. Bert Gunst zal bij zijn stadsbestuur aandringen om voluit te kiezen voor de naam nieuwporiet. "Wij willen dat de miljoenen bezoekers aan de Vlaamse slagvelden historisch correcte informatie krijgen."

Het kenniscentrum van In Flanders Fields heeft alvast vragen bij de beweringen van het duo. "Je kan zoiets maar verkondigen als je daar in verschillende oorspronkelijke bronnen bewijs voor vindt", zegt historicus Dominiek Dendooven. "Namelijk: handgeschreven of getypte tekst in de oorlogsarchieven van Groot-Brittannië. Tijdens WO I werd het gebruik van een nieuw wapen onmiddellijk gerapporteerd. Als het in Nieuwpoort was begonnen, zou je dat zeker in de archieven terugvinden."

In Ieper halen ze dan weer hun schouders op bij het horen van het nieuws. "Het is nogal cynisch om de naam voor het eerste gebruik van een gruwelijk oorlogswapen te willen opstrijken", zegt burgemeester Jan Durnez (CD&V). "We zullen dat in alle vrede laten betijen. Iedereen wordt wat zenuwachtig omdat de herdenking voor de deur staat."