Klimaat

"België staat op de klimaatrem in Europa"

Klimaatranglijst: Zweden, Duitsland en Frankrijk zijn enige EU-lidstaten die akkoord Parijs willen nakomen

1 ©Wouter Van Vooren

België is een van de landen die probeert om de Europese klimaatdoelen zo laag mogelijk te houden. Ook al dreigt het akkoord van Parijs zo dode letter te blijven. Dat leert een doorlichting van de ngo's Transport & Environment en Carbon Market Watch.

Terwijl Donald Trump het Amerikaanse klimaatbeleid terug naar de middeleeuwen wil katapulteren, staat ook Europa nog voor een herculische taak om het zijn beloftes uit het klimaatakkoord van Parijs te vervullen.

Share

De EU-lidstaten moeten nu beslissen of ze het voorstel van de Commissie aanscherpen, volgen of afzwakken

Vorige zomer heeft de Europese Commissie een eerste voorstel afgeleverd voor de Europese klimaatdoelen tegen 2030. De Commissie wil dat Europa zijn uitstoot van broeikasgassen tegen dan met 40 procent vermindert.

Het gaat nog maar om een voorstel. De definitieve beslissing valt op een klimaat- en milieutop in juni. Daar moeten de verschillende lidstaten beslissen of ze het doel van de Commissie aanscherpen, volgen of afzwakken.

Als Europa zijn beloftes in het akkoord van Parijs wil nakomen, een volledig klimaatneutrale maatschappij tegen het midden van de eeuw, volstaat een vermindering van 40 procent tegen 2030 meer dan waarschijnlijk niet.

Onderhandelingspositie

In aanloop naar de top zijn de lidstaten dan ook druk aan het onderhandelen. De ngo’s Transport & Environment en Carbon Market Watch hebben nu een doorlichting klaar van de officiële onderhandelingsposities.

Dit gebeurt op basis van vijf vragen: wil de lidstaat meer of minder uitstoten dan de Commissie voorstelt, is de lidstaat voor of tegen strengere controle op zijn klimaatbeleid, vindt de lidstaat dat er nood is aan een achterpoortje voor industriële grootmachten, vindt de lidstaat dat er nood is aan een achterpoortje voor landen met veel bosbouw en heeft de lidstaat al langetermijnplannen klaar om de klimaatopwarming te stoppen.

Die vijf parameters worden omgezet in punten, die vervolgens worden opgeteld en zo een ‘Europese klimaatranglijst’ vormen. Daarop staan alle lidstaten van uitstekend tot heel zwak gerangschikt (zie grafiek).

Achterpoortjes open

Zweden, Frankrijk en Duitsland blijken de enige Europese lidstaten die de beloftes in het klimaatverdrag van Parijs daadwerkelijk proberen na te komen. Ze lobbyen bij hun collega’s voor ambitieuzere klimaatdoelen.

Share

'België wil allerlei achterpoortjes in stand houden'

Uit studie Transport & Environment en Carbon Market Watch

Aan de andere kant van het spectrum doen landen als Polen, Tsjechië, Italië en Spanje er volgens de ngo’s alles aan om de Europese lat in 2030 zo laag mogelijk te houden. En, ook België staat op de rem. Hoewel ons land niet ingedeeld wordt bij de slechtste leerlingen van de Europese klas, scoren we nauwelijks beter. In het rapport van de ngo’s worden de Belgische ambities als zwak bestempeld.

“België staat open voor meer controle op het klimaatbeleid van de lidstaten. Dat is zeker een goede zaak”, staat in de studie te lezen, “maar tegelijkertijd wil het land allerlei achterpoortjes in stand houden.”

Wat wordt België dan precies aangewreven? Vooral het feit dat onze klimaatministers ervoor ijveren om aan de negen grootste industriële landen, waaronder het onze, een uitzondering toe te staan om meer te mogen uitstoten. Dat de verschillende regeringen in ons land nog altijd geen groene langetermijnvisies hebben, telt ook zwaar door in de ranglijst. België belooft pas tegen eind dit jaar een nationaal Klimaatplan voor te stellen.

Federaal klimaatminister Marie-Christine Marghem (MR) wil niet reageren. Haar Vlaamse collega Joke Schauvliege (CD&V) dat ze zich kan vinden in de ambities van de commissie, maar ook niet meer dan dat.

Beter nu beginnen

Share

'Dit soort uitstelgedrag gaat ons alleen maar geld kosten, terwijl we vandaag voordelen kunnen halen uit snelle keuzes'

Jonathan Lambregs, klimaatspecialist Bond Beter Leefmilieu

De reden waarom België de Europese klimaatdoelen tegen 2030 niet te scherp wil, is simpel. Ons land zal al enorm veel moeite hebben om de huidige, (te) zwakke doelen te behalen. De lat nog hoger leggen is daarom moeilijk.

“Maar het heeft geen zin om voor achterpoortjes te pleiten”, benadrukt Jonathan Lambregs, de milieuspecialist van Bond Beter Leefmilieu (BBL). “Dit soort uitstelgedrag gaat ons alleen maar geld kosten, terwijl we vandaag voordelen kunnen halen uit snelle en ingrijpende keuzes rond bijvoorbeeld mobiliteit. Uiteindelijk zullen we onze uitstoot toch drastisch moeten verminderen, achterpoortjes of niet. We kunnen er beter nu aan beginnen.”

Omdat er zoveel landen op de rem staan, ziet het er niet best uit voor de Europese klimaatdoelen tegen 2030. “Het overgrote deel van de lidstaten wil de akkoord van Parijs omzeilen en ‘business as usual’”, vertelt de

woordvoerder van Transport & Environment Carlos Calvo Cambel. “Maar ofwel volgt Europa landen zoals Zweden en Duitsland, die in de juiste richting gaan, ofwel geven we onze rol als groene voortrekker op.”